0 تأثیر فرهنگ بومی بر تکوین فرهنگ و ادبیات مالایی در دورۀ اسلامی با تأکید بر مجمع‌الجزایر اندونزی The Influence of Native Culture on the Formation of Malay Culture and Literature in the Islamic Period: with emphasis on the Archipelago of Indonesia https://jhic.ut.ac.ir/article_68690.html 10.22059/jhic.2018.262713.653918 0 این پژوهش با بهر‌ه‌گیری از روش مطالعات تاریخی و تطبیقی، به گسترش اسلام در جهان مالایی به خصوص در مجمع‌الجزایر اندونزی و تأثیر فرهنگ بومی بر تکوین فرهنگ و ادبیات مالایی پرداخته است. جهان مالایی پیش از ورود اسلام به شدت تحت تأثیر فرهنگ و ادیان هندویی و بودایی بود. از آمیزش این ادیان با آداب و رسوم بومی، فرهنگ و تمدن ویژه‌ای را در این مناطق پدیدار شد. پس از ورود اسلام، بومیان منطقه، در کنار وفاداری به باورها و آداب پیشین، اسلام را نیز پذیرفتند. به این ترتیب زمینۀ تأثیر فرهنگ بومی بر تکوین فرهنگ و ادبیات اسلامی در این منطقه فراهم شد. در این فرآیند، شماری از سلطنت‌های هندی با پذیرش اسلام به بقای خود در دورۀ اسلامی ادامه دادند. همچنین نظام تعلیم و تربیت و ادبیات دورۀ پیشا اسلامی در دورۀ اسلامی بسیار تأثیر گذاشت. 1 Using the historical and comparative method, this study deals with the spread of Islam in the Malay world, especially in the Indonesian archipelago, and the influence of native culture on the development of Malay culture and literature. The Malay world before the arrival of Islam was totally influenced by Hindu and Buddhist cultures and religions. The blending of indigenous religions and customs with Indian culture was created special culture and civilization in these areas. With entering Islam, the natives of this region accepted Islam without completely abandoning their beliefs and deeds. Accordingly, a context for the influence of native culture on the development of Islamic culture and literature was provided. Accepting Islam, a number of Hindu monarchies continued to their survival in the Islamic period. Also, the system of education and literature of the pre-Islamic period influenced the Islamic period. 9 30 فائزه رحمان Faezeh Rahman عضو هیأت علمی، گروه مطالعات شبه قاره هند، شرق و جنوب شرق آسیا، بنیاد دایره المعارف اسلامی. Iran rahmanfaezeh@gmail.com محمودرضا اسفندیار mahmoodreza esfandiar دانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Iran mresfandiar@gmail.com Malay World Indian Religions Native Culture Malay Literature monarchy Education ابن‌بطوطه، محمدبن عبدالله، رحلة ابن‌بطوطه، دارصادر، بیروت: 1384ق/1964م.##الجفری، عبدالقادر عبدالله«العربفی اندونیسیا»، مجله الازهر، شماره 33: جمادی الاول 1381/ اکتبر1961م.##فاروقی، عباس، «مرزهای دانش»، مجلّۀ مهر، دورۀ سیزدهم، شماره8: آبان1346ش.##Abimanyu, Soedjipto, Babad Tanah Jawi: Terlengkap dan Terasli, laksana, Jakarta: 2013.##Allerton, Catherine, "Introduction: spiritual landscapes of Southeast Asia": Anthropological forum, 19 (3) : 2009, pp. 235-25.##Amirul Hadi, Islam and State in Sumatra: A Study of Seventeenth-Century Aceh. Brill: Leiden – Boston: 2004.##Arnold, T.W., The Preaching of Islam, The History of The Propagation of A Muslim Faith. Charles Scribner`s Sons. New York: 1913.##Azra, Azumardi, “Education, Law, Mysticism: Constructing Social Realities”: Islamic civilization in the malay world.byEd. By Mohd. Taib Osman, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur: 1997.##Babad Tanah Jawi: Terlengkap dan Terasli, laksana, Jakarta: 2013.##Bryson, Bill, The Rough Guide to Indonesia, London: 2003.##Denny, F.M., ''pesantren": Encyclopedia of Islam, Second Edition, V.8, Leiden: 1995.##Drewes, G. W., "New Light on the Coming of Islam to Indonesia": Readings on Islam in Southeast Asia, Compiled by Ahmad Ibrahim, Sharon Siddique, Yasmin Hussain. Singapore: 1990.##Dumarçay, Jacques, “Borobudur”: Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor, Translated by John N. Miksic. V.1. E.D. Ooi Keat Gin, Santa Barbara, California: 2004.##Eliade, Mircea, ‎Shamanism Archaic Techniques Of Ecstasy, Princeton University Press, USA: 1972.##El-Muhammady, Muhammad Uthman, “The Role of Islamic Places” in The Encyclopedia of Malaysia: Religions and Beliefs, V.10, Kuala Lumpur: 2005.##Federspiel, Howard M., Sultans, Shamans, and Saints, Islam and Muslims in Southeast Asia, Honolulu, University of Hawai‘i Press: 2007.##Halib, Mohammad and Huxley, Tim, “Introduction” in An Introduction to Southeast Asian Studies. E.D. Mohammad Halib and Tim Huxley, I.B. Tauris pub. New York: 1996.##Hall, D.G.E. , A History of Sout-East Asia, British Library Cataloguing in Publication Data, Macmillan Education, London: 1987.##Hamid, Ismail, "Kitab Jawi: Intellectualizing Literary Tradition": Islamic Civilization in the Malay World, Ed. By Mohd. Taib Osman, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur and Istanbul: 1997.##Haris, Tawalinuddin, “Bendera Macan Ali Koleksi Museum Tekstil Jakarta”: Jurnal Kajian Budaya, Vol 1, No 1: 2010, P.85-103.##Hardjono, J., Indonesia, Land and People, Gunung Agung, Tokyo: 1970.##Jacobsen, Frode F., Hadrami Arabs in Present-day Indonesia: An Indonesia-oriented group with an Arab signature. USA and Canada: 2009.##Katzner, Kenneth, The Languages of The World, London and New York: 2002.##Krippner, Stanley, "Humanity’s first healers: psychological and psychiatric stances on shamans and shamanism": Archives of Clinical Psychiatry (São Paulo), supl 1:16-22: 2007.##Manguin, Pierre-Yves, “S´Rivijaya (S´Riwijaya)”: Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor, V.3, ed. Ooi Keat Gin, Santa Barbara, California: 2004.##Marrison, Geoffrey E., "The Coming of Islam to the East Indies": Islam In Southeast Asia, E.D. by Joseph Chinyong Liow and Nadirsyah Hosen, London- New York: 2010.##-------------, "Litrature": An Intoduction to Southeast Asian Studies, ed. by Mohammed Halib and Tim Huxley, London: 1996.##Miksic, John N., "Mataram": Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor, V.3, ed. Ooi Keat Gin, Santa Barbara. California: 2004.##---------------, “Prambanan” in Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor, V.3, ed. Ooi Keat Gin, Santa Barbara, California: 2004.##Munoz, Paul Michel, Early Kingdoms: Indonesian Archipelago &The Malay Peninsula, Editions Didier Millet, Singapore: 2016.##Mutalib,” Introduction”: Islamic Civilization in the Malay World, Ed. By Mohd. Taib Osman, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur and Istanbul: 1997.##Proudfoot, I., "Ta'rikh: In Indonesia and Malaysia": Encyclopedia Of Islam, Second Edition, V.10, Leiden, 2000.##Rahardjo, Supratikno, Perabadan Jawa: dari Mataram Kuno sampai Majapahit akhir, Yayasan Kertagama, Jakarta: 2011.##Ricklefs, M. C., Islamisation and Its Opponents in Java: A Political, Social, Cultural and Religious History, c.1930 to the Present, NUS Press, Singapore: 2012.##-------------, A History of Modern Indonesia since 1200, USA: 2008.##Roff, William R., Studies on Islam and society in Southeast Asia, Singapore: 2009.##Sudiana, Dadan, "Analysis of Macan Ali Symbols of Sultanate Cirebon" in: International Seminar and Conference in Creative Industry Through Creativity toward Global Challenge, 10 – 11 November: 2014.##Sunyoto, Agus, Atlas Wali Songo, Pustaka Iiman dan Lesbumi Pbnu, Indonesia: 2016.##Taib Osman, Mohd., “introduction”: Islamic Civilization in the Malay World. by mohd Taib Osman, Dewan Bahasa dan Pustaka and The Research Center for islamic History, Art and Culture: kuala lampur and Istanbul: 1997.##Tjandrasasmita, Uka., “Demak”: Southeast Asia: A Historical Encyclopedia from Angkor Wat to East Timor, V.1, ed. Ooi Keat Gin, Santa Barbara. California: 2004.##Watson Andaya, Barbara, “Religious Developments in Southeast Asia, c.1500-1800”: The Cambridge History of Southeast Asia, V.2, Cambridge University Press, Cambridge:1999.##Wessing, Robert, "The Last Tiger in East Java: Symbolic Continuity in cological change": Asian Folklore Studies, Vol. 54, No. 2: 1995, pp. 191-218.##Wink, André, AL-HIND: Tthe making of the indo-islamic world. V.3. Brill, Leiden – Boston: 2004.##Wood, Michael, Official History in Modern Indonesia, Brill, Leiden – Boston: 2005.##

0 تاریخنگاری در آثار منظومِ دوره سلاطین دهلی (حک:۶۰۲-۹۳۲) Poetry as Historical Source in Delhi Sultanate Period (602-932A.H) https://jhic.ut.ac.ir/article_68691.html 10.22059/jhic.2018.262130.653917 0 پس از شکل‌گیری حکومت سلاطین دهلی، تحولات گوناگون در جنبههای مختلف حیات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هند شکل گرفت. از جمله این تحولات، رسمیت یافتن زبان فارسی در دربار سلاطین دهلی و نگارش آثار ادبی و تاریخی متعدد به زبان فارسی بود. تاریخنگاری رسمی مسلمانان در هند به زبان فارسی با نگارش تاج المآثر در اوایل سده هفتم هجری آغاز شد و با نگارش آثاری چون طبقات ناصری، تاریخ و فیروزشاهی برنی رونق یافت. در این دوره آثار منظوم متعددی نیز به زبان فارسی به‌توسط برخی از شاعران چون امیر خسرو دهلوی و عصامی به نگارش در آمد که از مهم‌ترین منابع پژوهش درباره تاریخ سلاطین دهلی (در سده هفتم و هشتم هجری)، به شمار میروند. در نوشتار پیش رو به معرفی این آثار و جایگاه آنها به‌عنوان منبع تاریخی در دوره سلاطین دهلی پرداخته شده است. 1 After the establishment of Delhi sultan's dynasty, various changes appeared in various aspects of the political, social and cultural life of India. Among these changes were the Persian language recognition in Delhi Sultans court and the writing of numerous literary and historical works in Persian. The official historical writing of Muslims in India began with the writing of Tāj-al-maāthir in Persian language in early seventh century A.H. and then, developed by works such as Ṭabaqāt Nāṣirī and Tārīkh-i-fīrūzshāhī. In this period many poetry works were written in Persian language by such poets as Amīr Khusraw Dihlavī and ʻIsāmī. These works are among the most important sources of history of the Delhi Sultanate (in seventh and eighth centuries A.H). In this article, these works and their importance as historical sources in Delhi Sultanate period are discussed. 31 48 سعید شیرازی Saied shirazi عضو گروه مطالعات شبه قاره هند و جنوب شرق آسیا بنیاد دایره العارف اسلامی Iran s.shirazi@rch.ac.ir India Delhi Sultans Poetry and Historiography Amīr Khusraw Dihlavī Badr al-dīn Chāchī ʻIsāmī آفتاب اصغر، تاریخ نویسی فارسی در هند و پاکستان: تیموریان بزرگ، لاهور: خانه فرهنگ جمهوری اسلامی، 1364ش.##امیری، کیومرث، زبان و ادب فارسی در هند، تهران: شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی، ۱۳۷۴ش.##بدائونی، عبداقادر، منتخب التواریخ، چاپ مولوی احمد صاحب، با مقدمه و اضافاتی از توفیق ه سبحانی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379-1380ش.##بدرالدین چاچی، دیوان بدرچاچی، چاپ علی محمد گیتی فروز، تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1387.##دهلوی، امیرخسرو، مفتاح الفتوح، علی گده: شعبه تاریخ موسلم یونیورستی، 1954/1333.##همو، قران السعدین، تهران: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1369.##همو، خزاین الفتوح، چاپ محمد وحید میرزا، لاهور،1976.##همو، نه سپهر، چاپ محمد وحید میرزا، کلکته، 1948/1368.##همو، تغلق نامه، چاپ سید هاشم فرید آبادی، دکن، 1933/1352.##رادفر، ابوالقاسم، «بررسی جنبههای ادبی فتوح السلاطین عصامی (فردوسی دکن)»، ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی، ش۲، بهار ۱۳۸۵.##رزم آرا، مرتضی، «نگاهی به مورخان هند میانه»، آینه پژوهش، پیاپی85، شماره1، بهار 1383.##سبحانی، توفیق ھ، نگاهی به تاریخ ادب فارسی در هند، تهران: شورای گسترش زبان و ادب فارسی، 1377 شیرازی، سعید، سیاستهای سلاطین دهلی در قبال پیروان ادیان و مذاهب، پایان نامه کارشناسی ارشد، راهنما: محسن معصومی، مشاور: جمشید نوروزی، دانشگاه تهران، دی۱۳۹۰.##صفا، ذبیح الله، تاریخ ادبیات در ایران، تهران: انتشارات فردوس، 1369.##عبدالرحمن، سید صباح الدین، هند از دیدگاه امیرخسرو دهلوی، ترجمه نورالحسن انصاری، دهلی: انتشارات انجمن فارسی، 1985.##طباطبایی، سید مهدی، بررسی سبک منظومه فتوح السلاطین عصامی، قندپارسی، ۱۳۹۶.##عصامی، عبدالملک، فتوح السلاطین، چاپ یوشع، مدرس، 1948/1327.##فرشته، تاریخ فرشته، چاپ محمد رضا نصیری، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1387-1388ش.##معصومی، محسن، فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی دکن در دوره بهمنیان، تهران: علمی فرهنگی، 1389.##معصومی، محسن و شیرازی، سعید، «بررسی مناسبات بین سلاطین دهلی و خلفای عباسی»، مجله تاریخ و تمدن اسلامی، شماره 15، بهار و تابستان 1392.##نظامی، تاج الدین حسن، تاج المآثر، چاپ سید امیر حسن عابدی ، دهلی نو: مرکز تحقیقات فارسی، 2008.##نفیسی، سعید، تاریخ نظم و نثر در ایران در زبان فارسی، تهران: چاپخانه میهن، 1344.##نهرو، جواهر لعل، کشف هند، ترجمه محمود تفضلی، تهران: امیرکبیر، 1350ش.##یاری، سیاوش و سلیمانیان، مسلم، «جایگاه امیرخسرو دهلوی در تاریخنگاری هند»، پژوهشنامه تاریخ اسلام، سال 6، شماره 22، تابستان 1395.##Askari, Hasan, Amir Khusrau: as a Historian, Patna: Khuda Bakhsh Oriental Public Library, 1992.##Askari, Hasan, Khusraus Works As Sources of Social History, in: Memorial Volume Amir Khusrau, New Delhi, 1975.##Hanfee, Abdul Aziz Ameeq, The Historian in Khusrau, in: Memorial Volume Amir Khusrau, New Delhi, 1975.##Hardy, P., Historians of medieval india, studies in indo-muslim historical writing, London, 1997.##Lal, K.S., History of the Khaljis (A.D.1290-1320), New Delhi, 1980.##Srivasta, A.L., The Sultanate of Delhi (711-1526 A.D), Agra, 1966.##Wahid Mirza, Muhammad, The Life And Works Of Amir Khusrau, BAPTIST MISSION PRESS, CALCUTTA, 1935.##

0 پژوهشی پیرامون کتاب تذکره الملوک نوشته رفیع‌الدین ابراهیم شیرازی، مورّخ دربار عادل‌شاهیان: براساس نسخه خطی کتابخانه ملی پاریس Tadhkirat -al-Mulūk by Rafīʻal-Dīn Ibrāhīm Shīrāzī, an Ādil Shāhīs Historian: on Manuscript of National Library of Paris https://jhic.ut.ac.ir/article_68694.html 10.22059/jhic.2018.266573.653942 0 یکی از مهم‌ترین کتاب‌های فارسی درباره تاریخ سلسله بهمنیان و عادلشاهیان تذکره الملوک، نوشته رفیع‌الدین ابراهیم شیرازی، مورخ دربار عادلشاهیان است. نسخههایی از این اثر در موزه و کتابخانه سالارجنگ، کتابخانه آصفیه، کتابخانه بریتانیا و کتابخانه ملی پاریس نگهداری می‌شود. در این مقاله تنها به معرفی نسخه موجود در کتابخانه ملی پاریس و ویژگیهای آن پرداخته شده است. در این نوشتار کوشیده‌ایم پس از بررسی شرح حال و آثار رفیع الدین ابرهیم شیرازی، اهمیّت و جایگاه کتاب تذکره الملوک در مطالعات تاریخ دکن و همچنین تأثیر وی بر مورخان بعدی را مطالعه کنیم. سپس به ویژگی‌های کتابتی و رسم الخطی نسخه یعنی شکل خط به کار رفته در آن، ویژگی‌های تزئینی اثر، نوع صامت‌های واژگان و ویژگی‌های نثر فارسی آن، اشاره شده است. همچنین این پژوهش می‌کوشد نشان دهد که آیا این نسخه به خط نویسنده است یا کاتب و اینکه درباری و با حامی یکی از اشراف کتابت شده یا انگیزههای شخصی در کتابت آن نقش داشته است. 1 One of the most important Persian works about the history of the Bahmanī and Ādil Shāhī dynasties, is the book of Tadhkirat al-Mulūk written by Rafīʻal-Dīn Ibrāhīm Shīrāzī, the historian of Ādil Shāhī Court. There are manuscripts of this work in the Sālār Jung Museum and Library, the Āsafīa Library, the Library of the British Museum, and the National Library of Paris. In this paper, only the manuscript in the National Library of Paris will be introduced and discussed. This article will first have a look at the biography and work of Rafīʻal-Dīn, and will then consider the importance and position of Tadhkirat al-Mulūk in the studies of the history of Deccan as well as the effect of Rafī al-Dīn on the latter historians, who wrote about the history of Ādil Shāhī dynasty.Presenting the manuscript, its main features, such as the script type, the types of consonants used and the style of its Persian prose will be discussed. 49 69 محمد عباسی Mohammad Abbasi عضو گروه مطالعات شبه قاره هند و جنوب شرق آسیا، بنیاد دایره المعارف اسلامی Iran mohamad.abbasi1363@gmail.com Tadhkirat al-Mulūk Rafī al-Dīn Ibrāhim Shīrāzī Bahmanīds Ādil Shāhīds National Library of Paris قرآن کریم##خواندمیر، تاریخ حبیب السیر فی اخبار افراد بشر، زیر نظر محمد دبیر سیاقی، تهران: کتابفروشی خیام، زمستان 1362(چاپ سوم).##خورشاه بن قباد الحسینی، تاریخ ایلچی نظام شاه، چاپ محمدرضا نصیری‌- کوئیچی هانهدا، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379.##زبیری، میرزا ابراهیم، تاریخ بیجاپور مسمی به بساتین‌السلاطین، حیدرآباد دکن: 1223 ق.##سعدی، گلستان، چاپ خطیب رهبر، {بی نا}، {بی تا}.##شیرازی، رفیعالدین ابراهیم، تذکره الملوک، نسخه خطی موجود در کتابخانه ملی پاریس، به شماره 619.##علامی، ابوالفضل، اکبرنامه، چاپ مولوی آغا احمد علی و المولوی عبدالرحیم، کلکته: مطبع مظهر العجائب المعروف به اردوگائید پریس، ،۱۸۸۷-۱۸۷۷م.=۱۲۶۶-۱۲۵۶. ##فردوسی، ابوالقاسم ، شاهنامه فردوسی، چاپ م. ن. غثمانوف، زیر نظر ع. نوشین، مسکو: اداره انتشارات دانش، 1968.##فزونی استرآبادی، میرهاشم بیگ ، فتوحات عادلشاهی، نسخه خطی موجود در کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران، به شماره 5289.##میر عثمان علی خان بهادر، فهرست مشروح بعض کتب نفیسه قلمیه مخزونه کتب خانه آصفیه سرکار عالی، حیدرآباد دکن: ۱۳۵۷ق.##نظامی گنجوی، خسرو و شیرین، چاپ برات زنجانی، تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، پاییز 1376(چاپ اول).##همو، کلیات خمسه نظامی گنجوی: مخزن الاسرار، خسرو و شیرین، لیلی و مجنون، هفت پیکر(بهرام نامه-هفت گنبد)، اسکندرنامه (شرفنامه- اقبالنامه)، مقدمه و شرح حال از شبلی نعمانی، با اهتمام م. درویش، تهران: انتشارات جاویدان، 1366.## A catalogue of the Persian manuscripts in the Salar Jung Museum & Library, Compiled by Muhammad Ashraf With a foreword by Pattom A. Thanu Pillai, introd. By Zakir Husain, Salar Jung Museum and Library Hyderabad, Andhra Pradesh: 1965.##Bibliotheque Nationale: Catalogue des Manuscripts Persans; Paris: par E. Blochet, Imprimerie Nationale, 1905.##Encyclopaedia Iranica, Edited by Ehsan Yarshater, California, Mazda Publisher, 1998. ##Joshi, P. M. & Sherwani, H. K. "Contemporary source material" History of Medieval Deccan (1295-1724), ed by H. K. Sherwani & P. M. Joshi, Andhra Pradesh: 1974.##Khan, I. A., “The Tazkirat al-Muluk by Rafiuddin Ibrahim Shirazi as a Source on the History of Akbar’s Reign” Studies in History 2, 1980.##King, Major, The History of Bahmani Dynasty, founded on Burhan- i Ma,asir, London: 1900.##Naqvi, Sediq, The Iranian Afaquies Contribution to the Qutb Shahi and Adil Shahi Kingdoms, Hyderabad: 2003.##Natu, V.R., “A History of Bijapur by Rafiuddin Shirazi,” Journal of the Bombay Branch of the Royal Asiatic Society 22, 1905-08.##Taḏkirat al-mulūk, partial edition by H. S. S. Qāderī, Tārīkh (Hyderabad), 3/9, suppl., January-March 1931, pp. 2-41, complete edition by A. N. M. Ḵālidī.##The Encyclopaedia of Islam Edited by C.E Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heirichs and the late G. Lecomte, Leiden, Brill, 1997.##

0 زبان فارسی و گسترش اسلام در چین The Position and Role of Iranians and Persian Language in Spreading Islam in China https://jhic.ut.ac.ir/article_68695.html 10.22059/jhic.2018.269272.653952 0 زبان فارسی برای مدتی طولانی زبان فرهنگی و عبادی مسلمانان چین بود. نشانههای تاریخی از قبیل کتیبهها و سنگ نوشتههای فارسی، تعداد قابل توجه نسخههای خطی فارسی و اسناد غنی کتاب‌های چینی و همچنین ادامه رواج زبان فارسی در اصطلاحات روزمره در میان مسلمانان چین و بعضی واژههای دیگر فارسی که از قدیم وارد زبان چینی شده، جملگی نشان میدهد که فارسی در تاریخ چین دورانی پر رونق داشته است. در اینجا این سوال مطرح است که فارسی چگونه وارد چین شد و چه عواملی باعث شد در خاور دور رونق پیدا کند؟ ورود زبان فارسی به چین و رونق یافتن آن با مهاجرت ایرانیان و مسلمانان فارسی زبان و گسترش اسلام در چین رابطه رابطه تنگاتنگ داشت. اگر اسلام وارد چین نمیشد و چنگیزخان و فرزندانش به آسیای مرکزی و ایران حمله نمیکردند، زبان فارسی هرگز در چین، چنان رونق نمیگرفت. این مقاله، چگونگی ورود زبان فارسی به چین و نقش و جایگاه ایرانیان و زبان فارسی را در گسترش اسلام در این سرزمین بررسی کرده است. 1 The Persian language has become the cultural and religious language of the Muslims of China for a long time. Historical documents such as Persian inscriptions and stones, numerous Persian manuscripts and Chinese books, as well as the continuing spread of Persian language among Chinese Muslims all show that Persians have flourished in China's history. The Coming and Spreading of Persian language in China and the prosperity of it have a very close relation with the migration of Persians and Muslims to china and the spread of Islam there. It could be said that if Islam did not enter China and Genghis Khan and his Sons did not invade Central Asia and Iran, Persian language would never flourish in China. In this article, we Study the ups and downs of the Persian language in Chinese history and consider how Islam came to China, and what was the origin of Huihui, the largest Muslim ethnic group in China, which was the Persian for a short time their common language. 71 92 رضا مرادزاده Reza Moradzadeh عضو هیأت علمی گروه شبه قاره هند و شرق آسیای بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، تهران، ایران Iran r.moradzadeh@rch.ac.ir China Islam Iranians Persian language علاءالدین آذری، تاریخ روابط ایران و چین، تهران: انتشارات امیرکبیر،1367ش.##ابنبطوطة، تحفة النظار فی غرائب الأمصار و عجائب الأسفار (رحلة)، چاپ محمد عبدالمنعم عریان و مصطفی قصّاص، بیروت: دار احیاء العلوم،1407ق/1987.##محمدجواد امیدوارنیا، "تعلیمات مسجدی (حوزهای) در چین و جایگاه زبان فارسی در آن"، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، دوره هشتم، شماره 26، تابستان 1378ش.##شیرین بیانی، دین و دولت در ایران عهد مغول، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1370ش.##دانشنامه جهان اسلام، زیرنظر غلامعلی حدادعادل، تهران: بنیاد دائرةالمعارف اسلامی، 1362ش تاکنون.##محمدبن الحکیم الزینیمی، منهاجالطلب: کهنترین دستور زبان فارسی، چاپ محمدجواد شریعت، اصفهان: موسسه مطبوعاتی مشعل، 1360ش.##سلیمان تاجر سیرافی، اخبارالصین و الهند، تتمیم حسنبن زید سیرافی، چاپ ابراهیم خوری، بیروت: 1411/1991.##رضا مرادزاده، چگونگی نفوذ و گسترش اسلام در چین، مشهد: 1382ش.##جمال محمد عبدالمنعم، المسلمون فی الصین: الملف الضائع، کویت: 1995م.##محمود یوسف لی هوا ین، المساجد فی الصین، هونغ‌کونغ: دارالهلال الأزرق للنشر، 2003م.##مولانا کمالالدین عبدالرزاق سمرقندی، مطلعالسعدین و مجمعالبحرین، چاپ محمد شفیع، لاهور: 1360ق.##علی بن حسین مسعودی، مروجالذهب و معادنالجوهر، چاپ شارل پلا، بیروت: 1965-1979م.##هوندا مینوبو، "فرهنگنامه کهن چینی به فارسی (هوییهویی گوان یییو)"، ترجمه توموکو ایدهگوچی، بازنوشته هاشم رجبزاده، پژوهشهای ایرانشناسی (نامواره محمود افشار)، جلد دوازدهم؛ تهران، 1379ش.##Fan Ke, "Maritime Muslims and Hui Identity: A South Fujian Case", In Islam in China: Key Papers, Edited by Michael Dillon., Folkestone, 2009.##Dru C. Gladney, Muslim Chinese: Ethnic Nationalism in the People's Republic, Harvard University Press, 2nd ed., 1996.##Michael Dillon, China's Muslim Hui Community: Migration, Settlement and Sects, Richmond: Curzon Press, 1999.##Marco Polo, The Book of Ser Marco Polo: The Venetian, Concerning the Kingdoms and Marvels of the East, translated and edited, with notes by Henry Yule, 1871, 3rd. ed. By Henri Cordier, 1903-1920, repr., London, 1975.##Bai Shouyi（白寿彝），Huizu renwuzhi: Yuandai《回族人物志：元代》 (in Chinese; تاریخچه شخصیتهای مسلمان قوم هویی: دوران مغولی یوان) ，Yinchuan: Ningxia Renmin Chubanshe（银川：宁夏人民出版社），1985年.##Chen Dasheng（陈达生）, Quanzhou Yisilanjiao shike《泉州伊斯兰教石刻》(Islamic inscriptions in Quanzhou ]Zaytūn [), Quanzhou: Fujian People’s publishing Society, 1984.##Feng Jinyuan（冯今源），Zhongguo de Yisilanjiao《中国的伊斯兰教》 (in Chinese; اسلام در چین) ，Yinchuan: Ningxia Renmin Chubanshe (银川：宁夏人民出版社), 1994.##Hu Zhenhua（胡振华），《中国回族》Zhongguo Huizu (in Chinese; قوم هویی در چین), Yinchuan: Ningxia Renmin Chubanshe（银川：宁夏人民出版社), 1993.##Hu Zhenhua and Hu Jun（胡振华，胡军），Huihui wenxian “Huihuiguan yiyu”《回回文献“回回馆译语”》(in Chinese; متون هوییهویی/ فارسی در لغتنامه چینی به فارسی)，Beijing: Zhongyang Minzu Daxue Dongganxue Yanjiusuo (北京：中央民族大学东干学研究所), 2002.##Huang Qiurun（黄秋润），“Yisilanjiao Cong Haishang Donglai Quanzhou Chuanbohou de Shengshuai”《伊斯兰教从海上东来泉州传播后的盛衰》 (in Chinese; ترقی و زوال اسلام پس از ورود آن به چوانجو از راه دریا) ，In Zhongguo Yisilanjiao Yanjiu Wenji《中国伊斯兰教研究文集》 (مجموعه مقالات پژوهشی درباره اسلام در چین), Yinchuan: Ningxia Renmin Chubanshe (银川：宁夏人民出版社), 1988.##Qiu Shusen（邱树森），Zhongguo Huizushi《中国回族史》 (تاریخ قوم هویی در چین) ，Yinchuan: Ningxia Renmin Chubanshe (银川：宁夏人民出版社), 1996.##Li Xinghua, Qin Huibin, Feng Jinyuan, Sha Qiuzhen（李兴华，秦惠彬，冯今源，沙秋真），Zhongguo Yisilanjiao shi《中国伊斯兰教史》 (in Chinese; تاریخ اسلام در چین)，Beijing: Zhongguo Shehui Kexue Chubanshe（北京：中国社会科学出版社）, 1998.##Liu Yingsheng（刘迎胜），“Tang Yuan shidai de Yilang yuwen yu Bosiwen jiaoyu”《唐元时代的伊朗语文与波斯文教育》 (in Chinese; زبان و ادبیات ایرانی و آموزش زبان فارسی در دوران تانگ و یوان) ，In Xinjiang Daxue Xuebao 《新疆大学学报》 (مجله علمی دانشگاه سینکیانگ), Urumqi: No. 1, 1991.##Ma Jianchun（马建春），“Meng Yuan shiqi de Bosi yu Zhongguo”《蒙元时期的波斯与中国》 (in Chinese; ایران و چین در دوران مغولی یوان) ，In Huizu yanjiu《回族研究》 (مطالعات قوم هویی), Yinchuan: No. 1, 2006.##Ma Mingliang（马明良），Jianming Yisilanshi《简明伊斯兰史》 (in Chinese; تاریخ مختصر اسلام) ，Beijing: Jingji Ribao Chubanshe (北京：经济日报出版社), 2001.##Na Weixin, Ma Shixiang and Na Fang（纳为信、马世祥、纳芳），Yuan Xianyangwang: Saidianchi.Shansiding Shijia《元咸阳王：赛典赤•赡思丁世家》 (The Noble Family of Sayyid Ajall Omer Shams al-Din) ，Beijing: China Today Press, 3rd Edition, 1996.##Wu Wenliang（吴文良）, Quanzhou Zongjiao Shike《泉州宗教石刻》 (Religious inscriptions in Quanzhou), Beijing: (Revised Edition) 2005.##Yang Huiyun（杨惠云）, Zhongguo Huizu Dacidian《中国回族大辞》 (in Chinese; فرهنگ بزرگ قوم هویی چین), Shanghai: Shanghai Cishu Chubanshe, 1993.##Yang Huaizhong and Yu Zhengui（杨怀中、余振贵），Yisilan yu Zhongguo wenhua《伊斯兰与中国文化》 (in Chinese; اسلام و فرهنگ چین) ，Yinchuan: Ningxia Renmin Chubanshe（银川：宁夏人民出版社）, 1996年.##Yang Zhijiu（杨志玖），“Huihuiren Chuanlai de Yisilan Wenhua” 《回回人传来的伊斯兰文化》 (in Chinese; ورود فرهنگ اسلامی همراه با هوییهویی) ，In Huizu yanjiu《回族研究》 (مطالعات قوم هویی), Yinchuan: No. 4, 1999.##Yuanshi《元史》 (in Chinese; تاریخ یوان) ，(Ed) Songlian et al（宋濂撰），repr. of 1512 ed., Beijing: Zhonghua Shuju, 1978.##Zhongguo Yisilan Baikequanshu《中国伊斯兰百科全书》 (in Chinese; دایرةالمعارف اسلامی چین), Chengdu, China: Sichuan Lexicographical Publishing House, 1996.##

0 هندوان و آیین‌های محرم در لکهنو در دوره نُواب اوده Muharram Ceremony among Hindus in Lucknow https://jhic.ut.ac.ir/article_68696.html 10.22059/jhic.2018.247343.653849 0 شکلگیری حکومت شیعی نواب اوده در شمال هند، در سده دوازدهم هجری موجب گسترش تشیع در این منطقه شد. نواب اوده با شیوه های گوناگون و صرف مبالغ و هزینههای بسیار به ترویج و تشویق هندوان برای شرکت در آیین های محرم پرداختند. در نتیجه فرهنگ و آیینهای شیعی بهویژه آیین سوگواری امام حسین-علیهالسلام-جزئی از فرهنگ عمومی در منطقه وسیعی از شمال هند شد و بهتدریج مسلمانان اهل سنت و هندوها نیز در این مراسم شرکت کردند. مشارکت هندوان موجب شد تا برخی از آیینهای محرم تحت تأثیر فرهنگ بومی و باورهای هندوان قرار گیرد . این مقاله به بررسی علل و انگیزههای مشارکت هندوان در برپایی آیینهای محرم و پیامدهای این مشارکت، از زمان تشکیل حکومت شیعی نواب اوده تا تسلط بریتانیاییها بر این منطقه پرداخته است. 1 The formation of Shiite Navab Awadeh rule in north India in the twelfth century AD has led to the spread of Shi'ism in the area. Spending a lot of money and expenses, Nawab promotee and encouraged Hindus to participate in the rituals of Muharram, and as a result, the Shiite culture and customs, especially the ritual of mourning of Imam Hossein become a general culture and expanded in the vast area of the North India and gradually Sunni Muslims and Hindus also participated in the ceremony. Their participation gradually took it under the effect of local customs and traditions. This article aims to survey the reasons and motives of Hindus participation in Muharram ceremony and its consequences from the formation of Shiite Nawab Awadeh rule up to British domination in this area. 93 110 محسن معصومی Mohsen Massumi دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران Iran mohsen1238@gmail.com فهیمه مخبردزفولی Fahimeh Mokhber Dezfuli استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات Iran fmokhber_d@yahoo.com مریم علی پورجیرنده Maryam Alipour دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات Iran maryamalipour70@gmail.com Muharram ceremony Lucknow Hindus Imambara Taʻziya آغامهدی، تاریخ لکهنو،کراچی: 1976##بهبهانی، آقا احمد، مرآت الاحوال جهان نما، قم: انصاریان 1373ش##تاراچند، تاثیر اسلام بر فرهنگ هند، ترجمه علی پیرنیا، عزالدین عثمانی، تهران: 1374ش##دهر میندر ناته، عزاداری حضرت امام حسین (ع) ایک آفاقی تحریک، دهلی نو: 1392ق##رام سها، احسن التواریخ تاریخ صوبه اوده، بی‌جا: 1293ق##رحمانی، محمد، بررسی باور به تجسد خداوند در آیین هندو و مسیحیت، الهیات تطبیقی، سال چهارم، شماره دهم، پاییز و زمستان 1392ش##شاتوک، سیبل، آیین هندو، ترجمه رضا بدیعی، تهران: امیر کبیر، 1388ش##شاه ولی‌الله دهلوی، البلاغ المبین، لاهور: 1381/1962.##شرر، عبدالحلیم، گذشته لکهنو، نئودهلی: 2011##شوشتری، میرعبداللطیف، تحفه‌العالم، حیدرآباد: 1294ق##عزیز احمد، تاریخ تفکر اسلامی در هند، ترجمه نقی لطفی، محمد جعفر یاحقی، تهران: کیهان،1366ش##غلام علی‌خان، عمادالسعادت، لکهنو: بی‌تا.##فاضل الدمنه، انوارالسعاده فی ترجمه اسرار الشهاده، بی‌جا: 1311ق##کاظمی، فروغ، شاهان اوده اور شیعیت، لکهنو: 1999##گیتا (بهگودگیتا) با مقدمه ای درباره مبانی فلسفه و مذاهب هند، ترجمه علی موحد، تهران: خوارزمی، 1385ش##نوری، میرزا رفیع، تحفه خاقانیه، طهران: 1230ق##معصومی، محسن، هندوان و آیین‌های محرم در دکن، تاریخ و تمدن اسلامی، شماره16، پاییز و زمستان 1391ش##هانسوی، فاضل، هند قوم عزاداری، بی‌جا: 1942-1943##Ahmad Akbar S. and Hasting Donnan (Ed), Islam Globalization and Postmodernity, 1994.##Amir Hassan, Palacecultuer of Lucknow, Delhi: 1983.##An Alphabetic List of feast and Hohidays of Hindus and Muhammadans, Imperial Record department, Calcatta: 1914.##Buck.C.H, Faiths, Fairs Festival of India, New Delhi: 1977.##Casci, Simonetta, Marzia Casolari, Simona Vitorini, Cultural and Political Identities in India, millano: 2002.##Cole, J.R.I, Roots of North Indian Shi ism in Iran and Iraq:Religion and State in Awadh 1724-1859, Oxford: 1989.##De Tassy, Garcin, Muslim festival in India and other essay, Trans, and Ed. by M.Waseem, Oxford: 1997.##Howarth. M. Toby, The Twelwer Siah as a Muslim Minority in India, London: 2005.##Hollister, John Norman, The Shia of India, London: 1953.##Knighton, William, Privete life an Eestern King, Lodon: 1855.##Edwards, Michael, The Orchid House, London: 1960.##Malik Mohamed, The Foundation of composite culture in india, Delhi: 2007.##Mir Hassan Ali , Observation on the Mussulmauns of India, London: 1832.##Mushirul Hasan, Lucknow-Memories of City, Edited by Violet Graff, Oxford.##university Press, New Delhi: 2007.##Mukerji, Abhay Charan, Hindu fast and feasts, Allahabad: 1918.##Narian Singh, Suryan, The Kingdom of Awadh, New Delhi: 2003.##Oak, P.N, Lucknow Imambara are Hindu palaces, Bomboy:1976.##Rizvi, Saiyed Athar Abbas, A Socio- Intellectual History of The Isna-Ashari Shi is in India, Australia:1986.##Schimmel,Annemari, The mystry of numbers, oxford: 1993.##Srivastava, AshibadiLal, The First Two Nawab of Oudh, Lucknow: 1933.##Thomas.F.W, The mutual influence of Muhammadan and Hindus, London: 1892.##Vajpeyi, Ampbika prasad, Persian influence on Hindi, Calcutta: 1935.##Yusuf Ali, A Cultural History of India during the British period, Bomboy: 1940.##

0 اقدامات و خدمات شهاب‌الدین احمدخان نیشابوری در دوره اکبرشاه بابری Sayyed Shahāb al-Din Aḥmad Nayshābūri’s Activities in Akbar Shash Timuri’s Period https://jhic.ut.ac.ir/article_68697.html 10.22059/jhic.2018.262780.653919 0 در دوره بابریان/تیموریان هند، شمار زیادی از ایرانیان به هند مهاجرت کردند و تعدادی از آنها در مشاغل مهم حکومتی به‌کار گرفته شدند. تمایل برخی از شاهان تیموری به استفاده از توان مهاجران ایرانی برای تثبیت حکومت و دفع مخالفان و نیز اداره امور اداری و نظامی، موجب استخدام آنها در دربار و دیوان شد. این مقاله به اقدامات و فعالیت‌های یکی از این مهاجران ایرانی یعنی سید شهاب‌الدین احمد نیشابوری در دربار بابریان پرداخته است. عنایت اکبرشاه به شهاب‌الدین و حمایت برخی از شخصیت‌های متنفذ دربار چون مادر ایرانی شاه، از جمله عوامل نفوذ و رشد وی بود. به‌علاوه عواملی چون منفعت طلبی شهاب‌الدین و رقابت آشکار و نهان عناصر غیرایرانی خاصه جغتائیان/تورانیان با ایرانیان در تصاحب مشاغل حکومت بابریان و نیز برخی اختلافات و رقابت‌های داخلی بین ایرانیان مهاجر، موجب اشتغال دراز مدت وی در مناصب و مشاغل حکومتی بود. 1 With the establishment of the Baburid / Timurid dynasty in India and the consolidation of their rule in this land, a significant number of Iranians migrated to India, and some of them were active in the important government jobs of this dynasty. The presence of Iranian immigrants in these important occupations is influenced by factors such as the desire of some Timurid kings to use the ability of Iranian immigrants in order to stabilize the government and to repulse the opponents, as well as to organize administrative and military affairs. But the persistence of Iranians in these responsibilities and their role and function, beyond their ability and their own acts, were influenced by various factors such as the rivalry and conflict between Iranian and non-Iranian elements in the court of Baburids. This paper focuses on the ups and downs of the presence and activity of Sayyed Shahāb al-Din Aḥmad Nayshābūri in some of the important occupations of one of the powerful Baburid rulers. The findings of this research show that the presence of Shahāb al-din was influenced by issues such as Akbar Shah's interest in him and the support of some influential personalities such as the Shah's Iranian mother. Also, the presence of Shahāb al-din in important occupations and his activities were influenced by his self-interest, the apparent and unseen competition of non-Iranian elements, especially the Joghtaeis / Turanians with Iranians in occupation of Baburid rule, as well as some dissensions and internal rivalries between Iranians’ immigrants themselves. 111 122 جمشید نوروزی Jamshid Noruzi دانشیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور Iran njamshid1346@gmail.com Baburids India’s Timurids Shahāb al-Din Aḥmad Nayshābūri Akbar Shah Iranian immigrants فرهنگ ارشاد، مهاجرت تاریخی ایرانیان به هند، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی، 1379ش.##اسدبیگ قزوینی، رساله تاریخ اسدبیگ قزوینی، چاپ جمشید نوروزی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،1393ش.##بدائونی، عبدالقادر بن ملوک شاه، منتخب التواریخ، چاپ مولوی احمدعلی، به کوشش توفیق سبحانی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379.##بیات، بایزید، تذکره همایون و اکبر، کلکته: انجمن آسیایی بنگاله، 1360ق.##تتوی، احمد و آصف خان قزوینی، جعفر، تاریخ الفی، چاپ سید علی آل داود، تهران، 1378.##جهانگیرشاه گورکانی، نورالدین محمد، جهانگیرنامه/توزک جهانگیری، چاپ محمد هاشم، بنیاد فرهنگ 1359.##خافی خان نظام الملکی، محمد هاشم علی خان، منتخب اللباب، چاپ کبیرالدین احمد و غلام قادر، کلکته، 1869.##شاهنوازخان، صمصام الدوله، مآثرالامرا، چاپ مولوی عبدالرحیم، کلکته: مطبع اردوگائید، 1888-1890.##علامی، ابوالفضل، آیین اکبری، چاپ سر سید احمد، علیگره: سر سید آکیدمی، 2005.##همو، اکبرنامه، چاپ مولوی آغا احمدعلی و مولوی عبدالرحیم، کلکته: انجمن آسیایی بنگاله، 1886م.##فرشته، محمدقاسم، تاریخ فرشته،چاپ محمدرضا نصیری، تهران: اساطیر، 1388.##قندهاری، محمد عارف، تاریخ اکبری، چاپ سید معین الدین ندوی و سید اظهر علی دهلوی و امتیاز علی عرشی، رامپور: کتابخانه رضا، 1962م.##کنبو، محمد صالح، عمل صالح موسوم به شاه جهان نامه، چاپ وحید قریشی و غلام یزدانی، لاهور: مجلس ترقی ادب، 1972.##هروی، نظام الدین احمد، طبقات اکبری، چاپ هدایت حسین، کلکته: انجمن آسیایی بنگاله، 1931م.##نوروزی، جمشید، «مقتدرترین وکیل السلطنه ایرانی مغولان هند؛ محمد بیرم خان بهارلو مخاطب به خانخانان»، فصلنامه علمی- پژوهشی تاریخ اسلام و ایران، سال نوزدهم، شماره 4، پیاپی 81، ص123-136، 1388ش.##نهاوندی، عبدالباقی، مآثر رحیمی، تصحیح محمد هدایت حسین، کلکته، 1925.##Afzal Husain, The Nobility under Akbar and Jahangir; a study of family groups, New Delhi, 1999.##Ibn Hasan, The Central Structure of the Mughal Empire, New Delhi, 1970.##Ishtiaq Husain Qureshi, The Administration of the Mughul Empire, Delhi, 2002.##I.C.S. Beveridge, A Letter from the Emperor Babur to his son Kamran, Journal of the Asiatic Society of Bengal, N.S., XV, 1919.##Yog Raj Malhotra, Babur’s Nobility and administration in Hindustan, Jalandhar, 1996.##

0 سنّت‌گرایی علمی مسلمانان شبه قارّه هند در مقایسه با ایران در سده نوزدهم Muslim’s Scientific Traditionalism in India versus Iran in the Nineteenth Century https://jhic.ut.ac.ir/article_68698.html 10.22059/jhic.2018.261199.653909 0 پس از گسترش موج تجددگرایی در ایران در سده نوزدهم، تقریباً همه متون علمی کهن به کناری گذاشته شد و به جای آن از متون ترجمه شده غربی برای تدریس در مراکز علمی استفاده شد. در همین سده در هند، برخلاف ایران، با وجود حضور استعماری بریتانیا و گسترش علوم و فنون جدید، همچنان متون فارسی و عربی دانشمندان ایرانی به‌عنوان کتاب مرجع و منبع درسی، استفاده می‌شد. در این پژوهش، با استفاده، علل و عوامل وفاداری مسلمانان شبه قاره هند به متون کهن فارسی و عربی و توجه بیش از اندازه آنها به علوم هندسه و ریاضی در قیاس با مباحث فلسفی، بررسی شده است. برای توجیه این پدیده، نظریه‌های چون اهتمام به نجات پدیده‌ها، عدم رویکرد مدیریتی، ناتوانی علمی و عدم تناسب ساختارهای معرفتی با نظریّه‌های علمیِ جدید، اراوه شده که در این مقاله مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌اند. 1 In the nineteenth century Iran, with the spread of modernization, ancient science texts were abandoned and Western translated texts were used for teaching. In the same period in India, Persian and Arabic texts were used by Iranian scholars as reference books and textbooks. In this paper, we want to answer the two basic questions: first, why did Indian Muslims, unlike Iran, despite the colonial presence of Britain and the spread of new science and technology in this country, still adhere to their old Persian and Arabic texts, and secondly, why did they attention more to the geometric and mathematical aspects of the texts than to the intellectual and philosophical issues. There are several different theories, such as: save the phenomena, scientific disability, management approach in science, cognitive structures. 123 139 ایرج نیک سرشت Iraj Nikseresht استادیار دانشگاه تهران Iran nikseresht@ut.ac.ir نعیم شرافت Naaem sherafat دانشجوی دکتری تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) Iran nm_sherafat@yahoo.com modernism traditionalism Knowledge transition Iran India اقبال آشتیانی، عباس، میرزا تقی خان امیرکبیر، تهران: توس، 1355ش.##آدمیت، فریدون، امیرکبیر و ایران، تهران: خوارزمی. 1354ش.##پولاک، یاکوب ادوارد، سفرنامه پولاک، ایران و ایرانیان، ترجمه کیکاوس جهانداری،تهران: خوارزمی، 1368ش.##تاراچند، «پیوندهای تمدّن و فرهنگ هند و ایران»، ترجمه پرویز مهاجر، سخن، دوره 15، ش1، صص 3-10، 1343ش.##تاورنیه، ژان باتیست، سفرنامه، مترجم ابوتراب نوری، چاپ حمید شیرانی، اصفهان: کتابفروشی تایید، 1336ش.##جونپوری، غلامحسین، جامع بهادرخانی. چاپ سنگی کلکته 1835م. تجدید چاپ. تهران: معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی- دفتر گسترش تولید علم،1386ش.##خیابانی تبریزی، میرزا محمد علی مدرس، ریحانه الادب فی تراجم المعروفین بالکلیه او اللقب، تهران: خیام، 1369ش.##دولت آبادی، یحیی، حیات یحیی، تهران: فردوس، 1371ش.##رینگر، مونیکا ام.، آموزش، دین و گفتمانِ اصلاح فرهنگی در دوران قاجار، ترجمه مهدی حقیقت خواه، تهران: انتشارات ققنوس، 1393 ش.##روزنامه وقایع اتفاقیه، پنجشنبه سوم ماه صفر ١٢٦٨ ه‍.ق، شماره 43.##سرمد، غلامعلی، اعزام محصل به خارج کشور، تهران: چاپ و نشر بنیاد، 1372ش.##صبره، عبدالحمید، مقدّمه کتاب المناظر ابن هیثم، ص44، 46-47. 1404ه‍.ق.##صدوقی‌ سها، منوچهر، «حکماء و عرفاء متاخر بر صدرالمتألهین»، انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران، شماره 65، ص40، 1359 ش.##طباطبایی، صالح، ابن هیثم، دانشمند اسلامی، تهران: روزنه، 1378هـ.ش.##فشاهی، محمد رضا، واپسین جنبش سده‌ها وسطایی در دوران فئودال، تهران: جاویدان، 1356ه‍.ش.##کمال‌الدین فارسی، محمد بن حسن، تنقیح المناظر لذوی الابصار والبصائر، حیدآباد دکن، 1347-1348ق.##کمپفر، انگلبرت، در دربار شاهنشاه ایران، مترجم کیکاووس جهانداری، تهران: انجمن آثار ملی، 1350ه‍.ش.##لیندبرگ، دیوید سی، سرآغازهای علم در غرب، ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: انتشارات علمی فرهنگی، 1377ش.##محبوبی اردکانی، حسین، تاریخ مؤسسات تمدّنی جدید در ایران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1387.##معتمدی، اسفندیار، «کتابهای درسی در ایران از تأسیس دارالفنون تا انقلاب اسلامی ١٣٥٧-١٢٣٠»، تاریخ معاصر ایران، شماره 27، صص 138-111، پاییز 1382ش.##معصومی همدانی، حسین، «حرف تازه ابن هیثم». مجله نشر دانش، شماره 18، صص 47- 58، مهر و آبان 1362ش.##همو، «زبان فارسی و تاریخ علم»، نشر دانش، شماره 90، صص 5- 2، آبان ماه 1374ش.##همو، «از مراغه تا هند»، نشر دانش، شماره 105، صص 81- 78، پاییز 1381ش.##نصری، عبدالله، رویارویی با تجدد، تهران: نشر علم، 1386ش.##هاف، توبی ای.، خاستگاه نخست علم جدید: اسلام، چین و غرب، ترجمه حمید تقوی‌پور، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، 1384 ش.##Ansari, S. M., Razaullah and Sarma S. R., "Ghulām Husain Jaunpurī’s Encyclopaedia of Mathematics and Astronomy", Studies in History of Med. & Science, Vol. 16, No.1–2, New Series, pp.77–93, 1999/2000.##Comte de, Gobineau., les religions et les philosophies dane L’Asie central, Les Editions G. Gres et Cie, Paris, 1828.##Dharampal, Indian Science and Technology in the Eighteenth Century: Some contemporary European accounts, Reprinted by Academy of Gandhian Studies, Hyderabad, 1983.##Kepler, Johannes, Paralipomènes à Vitellion, Vrin: trad. C. Chevalley, chapitre V, 1604##Kuhn, Thomas, “The History of Science”, International Encyclopedia of Social Sciences, vol.14, New York, 1968.##Lindberg, D. C., Theories of Vision from al-Kindi to Kepler, Chicago: University of Chicago, 1976.##Lindberg, David C., "Alkindi's Critique of Euclid's Theory of Vision", Isis, Vol. 62, No. 4, pp. 469-489‌, winter 1971.##Nakosteen, M., History of Islamic Origins of western education, Colorado, University of Colorado, 1964.##Newnes, George, "Aligarh", Chambers's Encyclopædia, London, Vol.1, p. 267, 1961.##Tikku, G.L., Persian Poetry in Kashmir 1339-1846, University of California, 1971,##Yasin, M., “A Social History of Islamic India”, 2nd, ed., New Delhi, 1974.##

0 سهم زبان اردو در همگرایی مسلمانان شبه قاره هند پیش از تجزیه The Rule of Urdu Language in Bringing Muslims Together before Dissolution of Indian Subcontinent (an Historical and Literature wise Approach) https://jhic.ut.ac.ir/article_68699.html 10.22059/jhic.2018.262461.653916 0 تا چندین سده پس از ورود مسلمانان به شبه قاره هند، زبان‌های عربی و فارسی به‌ترتیب زبان دینی و دیوانسالاری مسلمانان بودند. البته نفوذ و گسترش زبان فارسی در این سرزمین در دوره اسلامی، با هیچ زبان دیگری قابل مقایسه نیست. با این‌حال این زبان‌ها با زبان‌های محلی و عمومی رایج در مناطق مختلف هند نیز در ارتباط بودند و میان آنها داد و ستد و وام‌گیری وجود داشت. برخی از زبان‌های محلی عناصری از زبان‌های فارسی و عربی و گاه ترکی از جمله رسم‌الخط عربی را پذیرفتند. نتیجه این تعاملات در کنار شرایط اجتماعی و سیاسی و زبانی دیگر، موجب پدیدار شدن زبانی تازه در هند شد که بعدها اردو نام گرفت. به موازات ضعف زبان فارسی در هند در قرن دوازدهم و سیزدهم به‌ویژه پس از قیام سراسری 1857، زبان اردو به‌تدریج قدرت و قوت گرفت و به زبان دینی، مذهبی و علمی و اجتماعی مسلمانان و نماد مسلمانی تبدیل و زبان نخست بسیاری از ادیبان و فعالان دینی و سیاسی چون سرسید احمدخان، ظفرعلی‌خان، ابوالکلام آزاد، محمد علی جناح و اقبال لاهوری شد و در نهایت جایگزین زبان فارسی گردید. این مقاله، با مطالعه تاریخچه مختصر شکل‌گیری و رونق زبان اردو در مناطق مختلف هند، نقش این زبان را در اتحاد و همگرایی مسلمانان به‌ویژه از میانه قرن نوزدهم به بعد بررسی کرده است. 1 With the arrival of Islam in the Indian subcontinent, local languages of this area borrowed elements from Persian, Arabic, Turkish and also got the Arabic script and then formed the Urdu language. Due to the Persian language which was the language of the courts of sultans of the different parts of this area such as Punjab, Deccan, and the north of India, the influence of Persian was greater than the other languages. On the other hand, plenty of Iranian Sufis, in order to preach Islam, used words of local languages in their poems. By the development of Urdu scientific, academic and translation centers helped to upgrade it purposefully. The Urdu journals that published one after another in the Indian subcontinent to cover different topics had a significant role in increasing the awareness of Muslims in their religion and to establish their shared goal of gaining freedom. Important Political and social figures such as Sir Syed Ahmed Khan, Zafar Ali Khan, Abul Kalam Azad, Muhammad Ali Jannah and Iqbal Lahori, had great efforts for the convergence of Muslims by using this language in their writings and speeches. Therefore, the Urdu language that got into the people’s political and social activities, and especially in the literature, had a great role in the separation of India and Pakistan establishment. 141 156 وفا یزدان منش vafa Yazdan Manesh گروه اردو، دانشکده زبان ها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران Iran v.yazdanmanesh@ut.ac.ir Urdu Islam Muslims literature Sufism Persian language احتشام حسین، اردو ادب کی تنقیدی تاریخ، چاپ هفتم، نئی دهلی: قومی کونسل براﮰ فروغ اردو، 2009.##انور سدید، اردو ادب کی تحریکیﮟ، کراچی: انجمن ترقی اردو، چاپ ششم، 2007.##پرتو، لکهنوی، لکهنو مرکز زبان و ادب، بمبئی: دبستان آرزو، 1984.##جالبی، جمیل، تاریخ ادب اردو، ج4، لاهور: مجلس ترقی ادب، چاپ اول، 1994- 2012.##چنگیزی، اسلام بیگ، ایشیائی بیداری اور اردو شعرا، اله آباد: اداره انیس اردو، چاپ اول، 1961.##حسن اختر، بابا قوم اور قومی زبان، در منتخبات اردو نامه (مجلس زبان دفتری پنجاب)، اسلام آباد: مقتدره قومی زبان، چاپ اول، 1988.##زاهدی، سید مقصود، «باباﮰ اردو ڈاکٹر عبدالحق»، در باباﮰ اردو مولوی عبدالحق، به کوشش سید معراج، لاهور: گنج شکر پریس، 2002.##سکسینه، رام بابو، تاریخ ادب اردو، ترجمه مرزا محمد عسکری، لاهور: سنگ میل پبلی کیشنز، 2004.##شبلی نعمانی، شعر العجم، اعظم گڑهـ: مطبوعات پریس، 1339.##شجاع احمد، «مولوی عبدالحق اور اردو کالج کراچی»، در مولوی عبدالحق ادبی اور لسانی خدمات، جلد اول، چاپ خلیق انجم، نئی دهلی: انجمن ترقی اردو، 1992.##شیخ، فوزیه، تحریک آزادی میں صحافت کا کردار، 15اکتبر 2017 در www. Nawaiwaqt.com.##صدیق، کلیم، "معاشرتی اور ادبی پس منظر"، در تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند، دسویﮟ جلد، لاهور، پنجاب یونیورسﭦی، چاپ اول، 1972##صدیقی، ابواللیث ، لکهنو کا دبستان شاعری، کراچی: غضنفر اکیﮉ می پاکستان، 2002.##صدیقی، شمس الدین، «سیاسی،فکری، معاشرتی اور تهذیبی پس منظر»، در تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند، آٹهویﮟ جلد، لاهور: پنجاب یونیورسﭦی، (1803- 1857)، 1971.##همو، «سیاسی،فکری، معاشرتی اور تهذیبی پس منظر»، در تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند، دسوین جلد، اردو ادب ، لاهور: پنجاب یونیورسﭦی، ( 1914- 1072)، 1972.##ظفر، ادیب، اردوزبان کا قومی کردار، نئی دهلی: انجمن ترقی اردو، چاپ اول، 1976.##عارف عزیز، تحریک آزادی میں اردو صحافت کا کردار، 15 اکتبر 2017، در www.fikrokhabar.com##عبدالحق، مولوی، اردو کی ابتدائی نشوونما مین صوفیائی کرام کا کام، دهلی: انجمن ترقی اردو هند، چاپ دوم، 1939.##همو، مرحوم دهلی کالج، کراچی: ا نجمن ترقی اردو، چاپ سوم، 1962.##غلام حسین، ذوالفقار، «اردو کی پیدائش اور ارتقا»، در تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند، جلد ششم، لاهور:پنجاب یونیورسٹی، 1971.##فاروقی، شمس الرحمن، اردو کا ابتدائی زمانه ادبی تهذیب و تاریخ کے پهلو، کراچی: آج، چاپ سوم، 2009.##مشتاق،‌ احمد، سرسید کی نثری خدمات، دهلی: ایجوکیشنل پبلشنگ هاوس،‌1961.##معصومی، محسن، فرهنگ و تمدن ایرانی- اسلامی دکن در دورة بهمنیان، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول،1389.##معین الدین عقیل، تحریک آزادی میﮟ اردو کا حصه، لاهور: مجلس ترقی ادب، چاپ اول، 2008/ 1429.##ملک حسن، ا ختر، اردو شاعری میﮟ ایهام گوئی کی تحریک، لاهور: یونیورسل بکس، 1986.##منگلوری، ممتاز"دلی کالج کی علمی خدمات"، در تاریخ ادبیات مسلمانان پاکستان و هند، اردو ادب (سوم)(1803- 1857)، آٹهوین جلد، لاهور: پنجاب یونیورسٹی، چاپ اول، 1971.##نارنگ، گوپی چند، هندوستان کی تحریک آزادی اور اردو شاعری، نئی دهلی: قومی کونسل براﮰ فروغ اردو، چاپ اول، 2003.##هاشمی، نصیرالدین، دکن مین اردو، نئی دهلی: قومی کونسل برائ فروغ اردو، چاپ دوم، 2002.##یزدان منش، وفا، "تاثیر زبان، شعر و فرهنگ فارسی بر غزل اردو"، در مجموعه همایش بررسی پیوندهای فرهنگی ـ ادبی ایران و هند، با تاکید بر جایگاه همدان، همدان: دانشگاه بوعلی سینا، 1391. (صص 570- 580)##همو، "ساختار فورت ویلیام کالج و عملکرد آن با رویکرد نثر اردو و زبان فارسی"، در فصلنامه مطالعات شبه قاره، دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال چهارم، شماره دوازدهم، پاییز 1391، (صص 131- 145).##