دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 45 1 2012 03 20 Entry Process of Islam into Qum In the First Century A.H. فرایند ورود اسلام به قم در قرن نخست هجری 9 27 55325 10.22059/jhic.2012.55325 FA حبیب الله بابایی استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران Journal Article 2013 12 10 This article is going to criticize both theories of forcefully entry, and of kindly entry, of Islam into Qum. Three points will be proved through this article: a) Arab triumph in Qum was difficult and Qumian people resisted Muslims, but this does not mean that Islam entrance to Qum was by force and violence ; b) in addition to knowledge and comprehension factor, there were social, economical and psychological matters that played a key role in conversion to Islam; c) a great reception of Islam does not necessarily require acceptance of Arab culture by Qumian people, and d) some cultural grounds and historical events caused the formation of Shi'a in Qum. این مقاله به فرایند ورود اجباری یا اختیاری اسلام به شهر قم می­پردازد و در صدد است از یک سو نظریۀ پذیرش اجباری اسلام توسط اهالی قم را رد نماید و از سوی دیگر ایدۀ پذیرش آسان و از سرآگاهی اسلام از سوی قمی­ها را نقد کند. در این نوشته نکته­های زیر بررسی شده است: الف) قمی‌ها مقاومت‌های سختی در برابر عرب‌ها از خود نشان دادند، لیکن این بدان معنا نیست که اسلام نیز به زور و اکراه وارد فرهنگ مردم قم شد. ب) اسلام­پذیریِ قمی­ها در همه­جا از سر منطق و تأمل و تفکر نبوده است بلکه عوامل دیگر روانی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نیز در اسلام پذیری آنها موثر بوده است. ج) پذیرش اسلام ضرورتاً به معنای پذیرش فرهنگ عربی نبوده است، بلکه هستۀ اسلام به صورت متن (قرآن) در میان قمی‌ها، رسوخ کرد و آنها توانستند این متن وحیانی را بخوانند، فهم کنند، تفسیر کنند، و سرانجام آن را متناسب با داشته‌های انسانی خود درآمیخته و به حقیقت آسمانی اسلام، عینیت فرهنگی ببخشند. https://jhic.ut.ac.ir/article_55325_a37730024245f437b0f65933ed284ffe.pdf