موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 03 16 The Influences of Islamic Culture on Rituals and Customs of the Religion of Java تأثیر فرهنگ اسلامی بر آداب و رسوم دین جاوی 175 189 72685 10.22059/jhic.2019.271292.653962 FA فائزه رحمان عضو هیأت علمی، گروه مطالعات شبه قاره هند، شرق و جنوب شرق آسیا، بنیاد دایره المعارف اسلامی. Journal Article 2018 12 11 The present study seeks to explore the Influence of Islamic culture on native rites and customs of Indonesian Archipelago specially island of Java, using the historical and comparative method. Indonesian Archipelago before the arrival of Islam was totally influenced by Hindu and Buddhist cultures and religions. On arrival of Islam, the natives of this region specially island of Java, accepted Islam without completely abandoning their beliefs and deeds. Accordingly, new rituals and customs were created in this area, which they termed as "Agama Java" (the religion of Java). What is called the " Agama Java", is the combination of elements of Animism, Hindu-Buddhism and Islam and its most important effect can be seen in Kebatinan and rituals related to it, such as Slametan. در این پژوهش، روش مطالعات تاریخی و تطبیقی، تأثیرات فرهنگ اسلامی بر آیین‌ها و آداب و رسوم بومی مجمع‌الجزایر اندونزی به خصوص جزیرة جاوه بررسی شده است. مجمع‌الجزایر اندونزی پیش از ورود اسلام، سخت تحت تأثیر فرهنگ و ادیان هندویی و بودایی بود. با ورود اسلام، بومیان این منطقه به ویژه جزیرة جاوه، اسلام را بی‌آنکه باورها و اعمال گذشتة خود را به طور کامل رها کنند، پذیرفتند. بر این اساس، آیین‌ها و آداب و رسوم جدیدی در این منطقه شکل گرفت که اصطلاحاً از آنها به عنوان «آگاما جاوا» (دین جاوه) نام می‌برند. آنچه از آن با عنوان «دین جاوه» یاد می‌شود، حاصل ترکیب عناصر اَنیمیسمی، هندو- بودایی و اسلامی است و مهم‌ترین جلوة آن را در کِباتینان و آیین‌های وابسته به آن مانند سلامتان می‌توان ملاحظه کرد.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72685_b0fcc89a6dc4fa13ff59f22e719c6288.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 03 16 The Position of Military Aristocracy in the Relationships Between Ilkhanids and Mamaliks جایگاه اشرافیت نظامی در مناسبات ایلخانان و ممالیک 191 213 72686 10.22059/jhic.2019.266990.653944 FA سید ابوالفضل رضوی دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه خوارزمی تهران Journal Article 2018 10 14 Military constitution of Ilkhanid and Mamalik states were led to especial position of army and more efficacy of military nobilities. Mentioned efficacy as well as the kind of these two states, that mostly were conflicted, were caused that Militaries had more roles in determining these relations. Some samples were freely or compulsory refuges of militaries to the realm of enemy state that was welcomed with great acceptance and influenced politics and economics of conflicted realms. To seek refuge, is explained and analyzed as the problem of our research. The question is what effects have had the place and function of noble military in Ilkhanid and Mamalik states? The result of the research by descriptive and analytic approach indicates that refugee of noble militaries was as factors of conflicts while Ilkhanids have used mentioned problem as a motivation for attacking Damascus, Mamaliks have tried to use this as political tool and put pressure on their enemies. ماهیت نظامی ساختار حکومت ایلخانان و ممالیک، جایگاه ویژه سپاه و سلطۀ هرچه بیشتر اشرافیت نظامی را در پی داشت. سنخ مناسبات دو حکومت که در بیشتر موارد وجه تقابلی داشت، موجب می‌شد سران نظامی در چگونگی این مناسبات سهم تعیین کننده‌ای داشته باشند. از جمله مصادیق این مسأله، پناهندگی اختیاری یا اجباری بزرگان نظامی به قلمرو حکومت رقیب بود که با اقبال بسیار همراه می‌شد و سیاست و اقتصاد مناطق محلّ منازعه را تحت تأثیر قرار می‌داد. پناهندگی یا جابجایی اشرافیت نظامی، به عنوان مسألۀ پژوهش حاضر با طرح این سؤال اصلی تبیین و تحلیل شده است که جایگاه و کارکرد اشرافیت نظامی در ساختار حکومت ایلخانان و ممالیک در ماهیت مناسبات حکومت‌های مذکور چه تأثیری داشت؟ حاصل پژوهش که با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده، حاکی از این است که در کنار مشی تهاجمی ایلخانان و کوشش‌های آنها برای جبران ناکامی خود در خطۀ شام و شیوۀ بیشتر تدافعی ممالیک، پناهندگی امرا یکی از عوامل تشدید برخوردهای آنها بود. درحالی که ایلخانان از مسأله مذکور به عنوان بهانه یا انگیزه‌ای برای هجوم به شام استفاده می‌کردند، حکومت ممالیک می‌کوشید از این مسأله، از نظر سیاسی بهره‌برداری کند و دولت رقیب را تحت فشار روانی قرار دهد.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72686_9b032b84ca80bf610d8d8568195bc607.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 03 16 A Comparative Study of Fatḥ al-Qussī ʾImād-al-Dīn Isfahānī and al-Rawḍataīn Abūshāmma (Based on Crusades) مطالعه مقایسه‌ای الفتح‌القسی عمادالدین اصفهانی و الروضتین ابوشامه (با تأکید بر جنگ‌های صلیبی) 215 243 72687 10.22059/jhic.2019.260310.653904 FA بشیر سراجی دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد عبدالله همتی گلیان دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی Journal Article 2018 06 19 The Crusades had a profound effect on the fate of the West and the Muslim world. On these wars European, Ayyubian and even Seljuk sources are available. Among them, the works of renowned historians such as ʾImād Isfahānī's Fatḥ al-Qussī and Abūshāmma, author of al-Rawḍataīn, are the main sources of the most important military and political events in the history of Damascus and the Ayyubid period. The main question is how the two historians view the Crusaders and the Crusades, and to what extent their reports could be realistic. In general, these two chronographers seem to have focused on the narratives of war from the standpoint of power and superiority, and have recorded the reports with an idealistic attitude. Abūshāmma's work largely borrowed from ʾImād Isfahānī. In this research, attempted to describe and analyze these two works on the Crusades and their shared and unshared points through descriptive-analytical method. جنگ‌های صلیبی، تأثیر عمیقی بر سرنوشت غرب و جهان اسلام برجای نهاد. در باب این جنگ‌ها، منابع تاریخ‌نگاری اروپایی‌ها، ایوبیان و حتی سلجوقیان در دسترس است. از این میان، آثار مورخان پرآوازه‌ای چون عماد اصفهانی، مؤلف الفتح القسی و ابوشامه، مؤلف الروضتین، از منابع اصیلِ مهم‌ترین رخداد نظامی و سیاسی تاریخ شامات و عصر ایوبیان محسوب می‌شوند. مسئله اصلی این است که نگرش این دو مورخ نسبت به صلیبی‌ها و جنگ‌های صلیبی چگونه بوده و تا چه اندازه در عنصر واقع‌نمایی اهتمام ورزیده‌اند. به نظر می‌رسد که این دو وقایع‌نگار، به طور کلی، به نقل روایات جنگ از موضع قدرت و برتری توجه داشته و گزارش‌ها را با نگرش آرمان‌گرایانه و به‌صورت فتح‌نگاری ثبت کرده‌اند. اثر ابوشامه تا حدّ چشمگیری برگرفته از کتاب عماد اصفهانی است. در این پژوهش، کوشش شده است تا با روش توصیفی ـ تحلیلی، تاریخ‌نگاری دو اثر پیرامون جنگ‌های صلیبی و وجوه اشتراک و افتراق آن دو را تبیین و بررسی شود.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72687_8167bb3a57034ba4954eefeac509c0b3.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 03 16 The Economic Policy of Fatimids and their Religious Failure in the Maghrib سیاست اقتصادی و ناکامی مذهبی فاطمیان در مغرب 245 264 72688 10.22059/jhic.2019.261992.653915 FA زینب فضلی استادیار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشگاه الزهرا Journal Article 2018 07 15 The failure to disseminate the Ismaili religion in the Maghrib is one of the important historical issues of the Fatimid era and when this investigated and explained, the economic agenda of the Fatimids as an important factor, should take into consideration. The Fatimid rulers failed to enforce their revolutionary claims of creating the economic justice in the Maghrib society. By failing to provide the necessary economic backing, in pursuing their religious-political aspirations and establishing an inclusive Fatimid caliphate, they have made unsuccessful attempts that imposed enormous financial costs on various sections of the Maghrib community. In addition, adopting a foreign policy based on hostility and territorial development eliminated the possibility of establishing sustainable economic relations with other Islamic territories. Such policies putted the people in financial straits. Therefore, during the Abu Yazid al-Kharidji uprising against the Fatimid government, the Maghrib inhabitants largely sympathized that and the Fatimid state was on the verge of collapse. Although the Fatimids tried to prevent the financial pressures on the people by changing their financial policies and preventing the profiteering of their governors, but due to the delay of this changes and the transfer of their capital to Egypt, there was little change in the desire of the inhabitants of Maghrib into the Ismaili religion. ناکامی در اشاعۀ مذهب اسماعیلی در مغرب، از موضوعات مهم تاریخی دورۀ فاطمیان است و در بررسی و تبیین آن، مسائل اقتصادی را به عنوان عامل و شاخص مهمی باید در نظر گرفت: حاکمان فاطمی نتوانستند دعاوی روزگار انقلابی‌گری خود را در ایجاد عدالت اقتصادی در جامعۀ مغرب عملی کنند. آنها با بی‌توجهی به شرایط لازم اقتصادی، در تحقق آرمانهای سیاسی‌ ـ‌ مذهبی خود و تأسیس خلافت فراگیر فاطمی، کوشش‌هایی به کار بردند که حاصل آن، تحمیل هزینه‌های مالی گزاف بر اقشار مختلف جامعۀ مغرب بود. علاوه بر این، سیاست خارجی مبتنی بر تخاصم و توسعه‌طلبی، امکان برقراری مناسبات پایدار اقتصادی مغرب با سایر سرزمینهای اسلامی را از میان برد و مردم را به ویژه از نظر اقتصادی در تنگنا قرار داد. از این رو، ساکنان مغرب در ایام شورش ابویزید خارجی، به طور گسترده با آن همدلی و همراهی نشان دادند تا آنجا که دولت فاطمی در آستانۀ سقوط قرار گرفت. اگرچه فاطمیان با درک نارضایتی مردم، کوشیدند با تغییر سیاست‌های مالی و جلوگیری از سودجویی‌های والیان خود، از فشارهای گزاف مالی بر مردم بکاهند، اما این تغییرات دیرهنگام بود و با انتقال مرکز دولت فاطمی به مصر، تحول و تغییر چندانی در اقبال مردم مغرب به مذهب اسماعیلی پدید نیامد.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72688_5650627b1571a4afaae5a97c346e956a.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 02 20 Explaining and Analyzing the Role of the Scientific Society in the Process of the Civilization of Safavid State تبیین و تحلیل نقش اجتماع علمی در فرآیند تمدّنی دولت شیعی صفویه 265 299 72689 10.22059/jhic.2019.261195.653908 FA زهرا سادات کشاورز دانشجوی دکتری تاریخ تشیّع دانشگاه اصفهان محمدعلی چلونگر استاد گروه علوم تاریخ، دانشگاه اصفهان اصغر منتظر القائم استاد گروه علوم تاریخ، دانشگاه اصفهان Journal Article 2018 07 10 The main purpose of the present paper is to study the scientific-cultural society of the Safavid era and its role in the civilization process of that time. This paper, inspired by Randall Collins's theoretical model and with descriptive-analytic method, does pay attention to the necessity of applying sociological approaches to analyzing historical phenomena, and seeks a suitable answer to this question: What are characteristics of scientific-cultural community in the Safavid era, and has it been able to define itself as a pioneering civilization? The findings show that the growth of science is depends on the emergence and continuation of intellectual circles and scientific communities, which its pivot core consists of chain of rites of interaction with high emotional energy. With the support of the political apparatus of the state, scholars, jurists, artists as well as intellectuals were able to establish Alawite civilization by designing a road map of civilization based on rational Shiite cultural education. یکی از شاخصهای مهم فرهنگ و تمدّن در هر عصری پیشرفتهای علمی و پرورش صاحبان اندیشه در عرصه علوم است. هدف اصلی نوشتارحاضر، مطالعه اجتماع علمی عصر صفوی و نقش آن در فرآیند تمدّنی آن روزگار است. این مقاله با الهام از الگوی نظری رندل کالینز و با روش توصیفی ـ تحلیلی ضمن توجه بهضرورت کاربرد رویکردهای جامعه‌‌شناختی در تحلیل پدیده‌های تاریخی در جستوجوی پاسخی مناسب برای این پرسش است که اجتماع علمی در عصر صفویه از چه ویژگی‌هایی برخوردار بوده و آیا توانسته خود را بهعنوان یک کانون پیشرو و تمدّن‌زا معرفی کند؟ یافتههای تحقیق نشان میدهد رشد علم در گرو ظهور و تداوم حلقههای فکری بهمثابه اجتماعهای علمی است که هسته محوری آن را زنجیره مناسک تعامل با انرژی عاطفی بالا تشکیل میدهد. با حمایت دستگاه سیاسی دولت، حکما، فقها، علماء، دانشمندان و هنرمندان همچون فعالان فضای علم در درون حلقههای فکری، توانستند نقشه راه تمدّن‎سازی بر مبنای معارف عقلانی تشیّع را طراحی کنند.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72689_bb7dc7cc837ce4cd16cc499ad6df2e0e.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 03 16 The Evolution of the Concept of Tradition and its Function from Islam's Prophet Age to Imam Ali Age سیر تحول مفهوم و کارکرد سنت از زمان پیامبر اسلام (ص) تا پایان عصر خلفای راشدین با تاکید بر دوره حکومت امیرمؤمنان‌علی(ع) 301 317 72690 10.22059/jhic.2019.254443.653883 FA مجید معارف استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران اصغر قائدان استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران هادی خواجوی کارشناسی ارشد تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران Journal Article 2018 05 30 The tradition of the Prophet (peace be upon him) has been one of the two sources of Islam since the beginning. Attention to "tradition" as a key concept to understanding the history, hadith, jurisprudence and principles of Islamic beliefs is very important. The purpose of this study is to explore the development and function of tradition from the time of the Prophet (peace be upon him) to the end of the Rashid Caliphate era, with an emphasis on the rule of Amir al-Mu'minān Ali. Some findings suggest that tradition in the era of the Three Caliphs was a means of justifying the caliphate's legitimacy and the organization of the state. However, the social functions of the tradition in the era of Amir al-Mu'minān did not depend solely on the legitimacy of the state and it tends to lead to a concept in solving social problems. Therefore, that in the short period of his reign tradition (Sunnah) became one of the most important criteria for the recognition of right from wrong, guidance, heresy, seduction, and governance alongside the Book of God. سیره و سنت رسول خدا(ص) از صدر اسلام مورد توجه بوده است. توجه به سنت به عنوان مفهومی که میتواند کلید فهم تاریخ، حدیث، فقه و اصول اعتقادات اسلامی باشد، از اهمیت بسیاری برخوردار است. مسئله این پژوهش تکوین مفهوم و کارکرد سنت از زمان پیامبر اسلام(ص) تا پایان عصر خلفای راشدین با تاکید بر حکومت امیرمومنان علی(ع) است. برخی یافتهها حاکی از آن است که سنت در عصر خلفای سهگانه ابزاری برای توجیه مشروعیت خلیفه و ساماندهی حکومت بود، اما کارکردهای اجتماعی سنت در دوره امیرمومنان(ع) صرفا منوط به مشروعیت حکومت نیست و به سوی مفهومی راهگشا در حل معضلات و مخاطرات اجتماعی میل مینماید. به صورتی که در مدت کوتاه حکومت ایشان سنت به یکی از مهمترین معیارهای شناخت حق از باطل، هدایت، بدعت، فتنه و حکومتداری در کنار کتاب خدا تبدیل شد.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72690_6775bc268250c00b0e65cb414176824d.pdf

موسسه انتشارات دانشگاه تهران پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی 2228-7906 51 2 2019 03 16 Locating of city of Azyvjān Based on the Study of Historical texts and Archaeological Evidence مکان‌یابی شهر آذِیوجان بر پایه مطالعه متون تاریخی و شواهد باستان‌شناسی 319 344 72691 10.22059/jhic.2019.264996.653930 FA یونس یوسف وند گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران جواد نیستانی گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران سید مهدی موسوی کوهپر گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران Journal Article 2018 09 12 Azyvjān« is one of the less known cities of early Islamic era in western Iran. We are familiar with it through the reports of the early and middle Islamic centurie's geographers and also coins of this city belong to the fourth century AH. This city has been geographically in the »Masbazan« province in the west of Iran. Despite the studies and archaeological research carried out in this area, so far the city of Azyvjān and its location has been remained unknown in the present-day geography of the region. The purpose of this paper is investigating the geographical scope of the city of Azyvjān based on the knowledge of the historical resources and adaptation this data to archaeological evidence in order to achieve an understanding of the location of this city in the present-day geography of the region. The research approach is "historical" and the findings are gathered with documentary and field studies. The results show that the area which we should look for the city of Azyvjān is in the modern city of »Evān« in the north province of Elam and along the »Kangir « river. By comparing archaeological data with descriptions of historical texts about the city of Azyvjān and its location, the "Joey Zar" on the shores of Kangir River proposed for its location. نام «آذِیوجان»، از شهرهای کم‌شناختۀ سده‌های نخست دوران اسلامی در غرب ایران، در گزارش‌های جغرافی‌نویسان اسلامی و سکههای این شهر از سدۀ 4ق آمده است. حدود جغرافیایی این شهر ناحیهای در ایالت «ماسبذان» در غرب ایران بوده و علیرغم مطالعات و تحقیقات باستانشناسی در محدودۀ ایالت ماسبذان، شهر آذیوجان و موقعیت مکانی آن ناشناخته باقیمانده است. هدف این نوشتار، بررسی و شناخت محدودۀ جغرافیایی شهر آذیوجان بر اساس آگاهیهای موجود در منابع نوشتاری دست اول و انطباق آن با شواهد باستانشناسی، به منظور دستیابی به موقعیت مکانی این شهر در جغرافیای امروزی منطقه است. رویکرد پژوهش، «جغرافیای تاریخی» است و یافته‌ها با مطالعات میدانی و اسنادی سنجیده شده است. بنا بر نتایج، شهر آذِیوجان در شهرستان امروزی «ایوان» در شمال استان ایلام در امتداد رود «کنگیر» قرار داشته است. از مقایسۀ آگاهی‌های باستان‌شناسی با آگاهی‌های متون تاریخی، محوطۀ «جوی زر» در ساحل رودخانه کنگیر برای موقعیت مکانی آن پیشنهاد میشود.

https://jhic.ut.ac.ir/article_72691_ddd53d24b37b39553b68ab09207d3e98.pdf